Chương trình nhà ở Mái ấm Công đoàn do Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam phát động trong những năm qua đã và đang trở thành một trong những hoạt động xã hội có sức lan tỏa sâu rộng, thể hiện tinh thần đoàn kết, tương thân, tương ái, khẳng định giá trị “tổ ấm” đích thực của Công đoàn. Tại tỉnh Quảng Ngãi, sau 5 năm thành lập và đi vào hoạt động, Quỹ Mái ấm Công đoàn tỉnh đã huy động được nhiều sự đóng góp từ CNVCLĐ, các cấp Công đoàn, các tổ chức, cá nhân và toàn xã hội cùng chung tay giúp đỡ, tiếp thêm động lực để những CNVCLĐ nghèo vượt qua khó khăn, sớm ổn định cuộc sống.
Giờ này, giấc mơ về ngôi nhà đã thành hiện thực đối với gia đình Nguyễn Văn Cước, đoàn viên CĐCS xã Nghĩa Điền, huyện Tư Nghĩa. Ngọn lửa hạnh phúc ấm áp tiếp tục được thắp sáng trong ngôi nhà nhỏ được xây dựng nên từ tình yêu thương và trách nhiệm của CNVCLĐ và các cấp Công đoàn trong tỉnh. Căn nhà mới của anh diện tích sử dụng 120m², tổng kinh phí xây dựng trên 150 triệu đồng, trong đó Liên đoàn Lao động tỉnh hỗ trợ 40 triệu đồng trích từ quỹ “Mái ấm Công đoàn” tỉnh, còn lại là của gia đình anh. Số tiền hỗ trợ từ quỹ Mái ấm Công đoàn tỉnh so với tổng giá trị ngôi nhà là không lớn nhưng đã góp phần tích cực cùng chính quyền địa phương, bạn bè, bà con, đồng nghiệp cùng động viên, khích lệ, giúp đỡ anh Nguyễn Văn Cước xây dựng tổ ấm hạnh phúc cho riêng mình. Tuy ngôi nhà chưa được hoàn thiện, nhưng cốt nhà được xây dựng vững chãi, chắc chắn. Giờ đây gia đình anh Nguyễn Hữu Cước đã vơi bớt khó khăn về nỗi lo nhà cửa, dành nhiều thời gian cho công việc và chăm lo xây dựng hạnh phúc gia đình.
Anh Nguyễn Văn Cước (thứ 3 từ phải sang) trong ngày về nhà mới
Cũng là một giấc mơ có thật giữa đời thường, gia đình anh Ngô Hữu Quyết, đoàn viên Công đoàn cơ sở xã Hành Minh huyện Nghĩa Hành cũng nhận được món quà ý nghĩa từ chương trình nhà ở Mái ấm Công đoàn. Chia sẻ niềm vui và hạnh phúc cùng anh Ngô Hữu Quyết hôm anh cùng gia đình dọn về ở trong ngôi nhà nhỏ còn vương mùi vôi mới, chúng tôi mới thấy ý nghĩa của chương trình “Mái ấm Công đoàn” là thiết thực biết nhường nào. Bởi trước đây, gia đình anh Ngô Hữu Quyết liên tục gặp khó khăn trong cuộc sống; vợ, con anh thường xuyên đau ốm nên anh phải dành nhiều thời gian, tiền bạc để chăm lo sức khỏe cho cả gia đình. Từ khi lập gia đình đến nay anh phải nương nhờ nhà cửa cùng ba mẹ và các anh chị em ruột. Sinh sống trong một gia đình nhiều thế hệ, không gian sinh hoạt chật chội, bí bách, nhiều lúc anh cũng tính ra ở riêng, nhưng ngặt nỗi hoàn cảnh quá khó khăn nên không thực hiện được. Sức khỏe của anh hiện nay cũng kém nhiều, nhưng phải cố gắng làm việc, kiếm sống để tạo chỗ dựa vững chắc cho vợ và các con. Ước mơ có một ngôi nhà mới cho gia đình không biết đến khi nào mới thực hiện được nếu không có sự giúp đỡ của công đoàn. Được Liên đoàn Lao động huyện Nghĩa Hành quan tâm, đề nghị Liên đoàn Lao động tỉnh hỗ trợ 40 triệu đồng từ quỹ “Mái ấm Công đoàn” để xây dựng nhà, anh sung sướng đến phát khóc. Từ sự quan tâm, hỗ trợ kịp thời của Công đoàn, gia đình anh Ngô Hữu Quyết đã nhận được thêm nhiều sự giúp đỡ từ anh em họ hàng và đồng nghiệp. Mỗi người một chút, người góp công, người góp của, chung tay cùng anh xây dựng nên ngôi nhà mới khang trang, ấm áp tình người.
Vợ chồng anh Ngô Hữu Quyết (bên trái) trong ngày về nhà mới
Dân gian có câu “tậu trâu, lấy vợ, làm nhà, trong ba việc ấy ắt là khó thay” để nói lên ba cái "khó" của một người đàn ông thời xưa. Và ngày nay cũng thế, đối với một người đàn ông trưởng thành, để có một việc làm ổn định, một gia đình hạnh phúc và một ngôi nhà ấm cúng của riêng mình vẫn là ước mơ cháy bỏng của nhiều người, nhất là đối với những người lao động nghèo, có điểm xuất phát thấp và không may có người thân ốm đau, bệnh tật. Có "an cư" mới "lạc nghiệp", tạo dựng được cho mình một "nơi chốn đi về" mỗi ngày là một thành công, nên làm được một căn nhà cũng đồng nghĩa với một hạnh phúc.
Vợ chồng anh Phạm Quốc Việt (giữa) trong ngày về nhà mới do LĐLĐ huyện Đức Phổ tặng
Đến nay, chương trình Nhà ở Mái ấm Công đoàn đã được Liên đoàn Lao động tỉnh triển khai rộng khắp tại các địa phương trong tỉnh, từ đồng bằng đến miền núi, hải đảo và các khu công nghiệp, khu kinh tế của tỉnh. Đối tượng thụ hưởng là những gia đình đoàn viên, công nhân, lao động nghèo đang thực sự gặp khó khăn về nhà ở.
Nhiều địa phương trong tỉnh đã thực hiện tốt chương trình nhà ở Mái ấm Công đoàn với cách làm hay, sáng tạo, đáp ứng nhu cầu, nguyện vọng của người lao động, như: Liên đoàn Lao động các huyện: Bình Sơn, Sơn Tịnh, thành phố Quảng Ngãi, Tư Nghĩa, Mộ Đức, Đức Phổ, Nghĩa Hành, Công đoàn Công ty cổ phần Đường Quảng Ngãi, Công đoàn Công ty TNHH Công nghiệp nặng Doosan Vina… Ngoài việc tham gia xây dựng quỹ Mái ấm Công đoàn cấp tỉnh, các cấp Công đoàn còn vận động CNVCLĐ đóng góp thêm kinh phí để xây dựng quỹ Mái ấm công đoàn của địa phương, đơn vị mình. Từ nguồn quỹ này, các cơ địa phương, đơn vị đã hỗ trợ cho nhiều đoàn viên khó khăn xây dựng, sửa chữa nhà ở.
LĐLĐ huyện Sơn Hà tặng nhà Mái ấm Công đoàn cho gia đình anh Đinh Trọng Tăng
Đơn cử như Công đoàn Công ty cổ phần Đường Quảng Ngãi. Từ năm 2012 đến nay, Công đoàn Công ty cổ phần Đường Quảng Ngãi đã trích quỹ phúc lợi tập thể và vận động công nhân, lao động đóng góp 2 tỷ 220 triệu đồng xây dựng quỹ Mái ấm Công đoàn, trong đó đóng góp quỹ Mái ấm Công đoàn tỉnh 800 triệu đồng, hỗ trợ xây mới và sửa chữa 38 nhà Mái ấm Công đoàn cho người lao động với số tiền 1 tỷ, 420 triệu đồng. Ngoài mức hỗ trợ xây mới 50 triệu đồng/nhà, sửa chữa 20 triệu đồng/nhà, các Công đoàn cơ sở thành viên, công đoàn bộ phận tại các nhà máy, đơn vị trực thuộc Công đoàn công ty còn hỗ trợ thêm tiền, tặng vật dụng sinh hoạt gia đình, giúp đoàn viên xây dựng nhà ở đàng hoàng, tươm tất.
Khó có thể nói hết được niềm vui, niềm hạnh phúc của các gia đình đoàn viên, CNVCLĐ có hoàn cảnh khó khăn được hỗ trợ xây mới, sửa chữa nhà ở, tặng tiền và tặng quà cho họ. Trên thực tế, tại tỉnh Quảng Ngãi, chương trình nhà ở “Mái ấm Công đoàn” đã được Liên đoàn Lao động tỉnh triển khai thực hiện từ năm 2007 và đã mang lại rất nhiều điều tốt đẹp. Đây là một chủ trương lớn, mang đậm tính nhăn văn, bởi nó không chỉ đem đến cho gia đình công nhân, viên chức, lao động nghèo mái ấm che mưa, che nắng, mà hàm chứa bên trong là tấm lòng của mỗi đoàn viên công đoàn luôn hướng về cuộc sống cộng đồng, đoàn kết, yêu thương, sống với nhau có nghĩa, có tình.
Các đoàn viên được hỗ trợ nhà Mái ấm Công đoàn năm 2016
Tuy nhiên việc triển khai chương trình Nhà ở Mái ấm Công đoàn trong tỉnh cũng gặp nhiều khó khăn. Nguồn kinh phí do CNVCLĐ trong tỉnh đóng góp có hạn, việc hỗ trợ xây dựng chương trình nhà ở Mái ấm Công đoàn chưa thường xuyên, trong khi đó nhu cầu về nhà ở của đoàn viên, người lao động nghèo trong tỉnh rất lớn. Thực tế hiện nay, Quảng Ngãi vẫn còn là tỉnh nghèo, kinh tế vẫn còn khó khăn, tiền lương, thu nhập của người lao động thấp, giá cả các mặt hàng thiết yếu luôn biến động, đời sống của đa số CNVCLĐ trong tỉnh là khó khăn, nhiều người chưa có nơi ở và nơi ở chưa ổn định. Việc xét chọn, trao tặng nhà đại đoàn kết, nhà tình thương không đến được CNVCLĐ có hoàn cảnh khó khăn, vì những người làm công ăn lương không nằm trong chuẩn nghèo theo quy định của nhà nước. Nhưng trên thực tế, có rất nhiều gia đình CNVCLĐ không đủ điều kiện kinh tế để làm nhà đã ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống và hiệu quả công tác.
LĐLĐ huyện Sơn Tây trao tặng nhà Mái ấm Công đoàn
Thực hiện chức năng chăm lo đời sống, bảo vệ quyền lợi người lao động, những năm qua, các cấp Công đoàn trong tỉnh luôn quan tâm đặc biệt đến các hoạt động xã hội, thiết thực chăm lo đời sống người lao động, trong đó hoạt động có ý nghĩa nhân văn là vận động các tổ chức, cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp và CNVCLĐ đóng góp hỗ trợ xây dựng nhà ở Mái ấm Công đoàn cho CNVCLĐ nghèo, giúp họ vượt qua khó khăn, yên tâm lao động sản xuất và công tác.
Năm 2012, Liên đoàn Lao động tỉnh xin chủ trương và được Tổng LĐLĐ Việt Nam, Tỉnh ủy Quảng Ngãi chấp thuận cho phép thành lập và hoạt đông quỹ “Mái ấm Công đoàn”, nhằm huy động các nguồn lực xã hội, cùng chung tay chăm lo đời sống người lao động, kịp thời trợ giúp người lao động nghèo sớm ổn định cuộc sống, an tâm công tác. Sự vận động này nhằm tạo sự tích lũy ban đầu, tạo cú hích về vật chất, tinh thần để công nhân, lao động nghèo mạnh dạn đầu tư xây dựng nhà ở cho mình.
Duy trì và ổn định hoạt động quỹ Mái ấm Công đoàn, Liên đoàn Lao động tỉnh vận động mỗi CNVCLĐ đóng góp 20.000đ/năm và thông qua chương trình hoạt động Tháng Công nhân, Ngày hội Công nhân hằng năm vận động sự đóng góp, hỗ trợ của các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp trong và tỉnh tham gia xây dựng Quỹ Mái ấm Công đoàn. Để "Mái ấm Công đoàn" được trao đúng đối tượng, Liên đoàn Lao động tỉnh đã thành lập Ban quản lý quỹ, phân bổ chỉ tiêu về cho LĐLĐ các huyện và các Công đoàn ngành. Trên cơ sở tiêu chí đã xây dựng và số lượng phân bổ, LĐLĐ các huyện và các Công đoàn ngành tiến hành khảo sát, nắm tình hình thực trạng nhà ở của đoàn viên nghèo để hỗ trợ xây dựng, sửa chữa nhà ở.
Sau 5 năm đi vào hoạt động, đến nay LĐLĐ tỉnh đã xây mới và sửa chữa 229 nhà ở Mái ấm Công đoàn số tiền trên 8,3 tỷ đồng. Với mức hỗ trợ sửa chữa 20 triệu đồng/nhà, xây mới 40 triệu đồng/nhà mới đáp ứng một phần trong xây dựng, sửa chữa nhà ở. Tuy nhiên, sự hỗ trợ này chính là động lực để công nhân, lao động nghèo tích lũy vốn, huy động sự giúp đỡ từ gia đình, bạn bè, đồng nghiệp để có thêm tiền làm nhà. Thực tế, ngoài số tiền hỗ trợ từ 20- 40 triệu đồng từ Quỹ "Mái ấm Công đoàn", trong thời buổi vật giá leo thang, để xây dựng được ngôi nhà chắc chắn để ở, những người được hỗ trợ còn phải huy động thêm các nguồn lực khác từ gia đình, bà con, bạn bè, đồng nghiệp... Tuy mức hỗ trợ của Công đoàn còn khiêm tốn, nhưng nếu không có sự hỗ trợ thông qua hình thức này thì chẳng biết đến bao giờ những đoàn viên nghèo mới có cơ hội để làm nhà. Bởi vậy, ngoài giá trị vật chất, sự hỗ trợ ấy còn có ý nghĩa tạo nên sự "cộng hưởng" trong cộng đồng dành cho đoàn viên có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn. Khi có một mái ấm để an cư, những đoàn viên này sẽ tiếp thêm nghị lực vươn lên trong cuộc sống.
Chung tay xây dựng "Mái ấm Công đoàn" giúp đỡ CNVCLĐ nghèo đã trở thành truyền thống của CNVCLĐ và các cấp công đoàn. Vì vậy, trong thời gian tới các cấp công đoàn trong tỉnh cần tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền về mục đích ý nghĩa của chương trình với nhiều hình thức phù hợp, tăng cường vai trò trách nhiệm xã hội và sự hỗ trợ của các cơ quan, doanh nghiệp và các nhà hảo tâm trong và ngoài tỉnh; có kế hoạch cụ thể để triển khai thực hiện cuộc vận động đạt hiệu quả, nhằm giúp đỡ CNVCLĐ nghèo khắc phục khó khăn về nhà ở, góp phần nâng cao vai trò, vị trí của Công đoàn trong việc chăm lo đời sống, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng cho người lao động.
Quang Tuyến