Dự và phát biểu chỉ đạo tại diễn đàn có đồng chí Nguyễn Đình Khang, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam khóa XII; đồng chí Tổng Văn Băng, Ủy viên Đoàn chủ tịch, Trưởng Ban Tổ chức Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam chủ trì diễn đàn.

Quảng cảnh diễn đàn

Phát biểu tham luận tại diễn đàn, đồng chí Nguyễn Phúc Nhân, UVBCH TLĐLĐVN, Tỉnh ủy viên, Chủ tịch LĐLĐ tỉnh đã báo cáo tham luận với chủ đề “Thực trạng, giải pháp đổi mới nội dung, phương thức phát triển đoàn viên, thành lập nghiệp đoàn cơ sở khu vực phi chính thức tại Quảng Ngãi”.

Theo đồng chí Nguyễn Phúc Nhân, hiện nay, tỉnh Quảng Ngãi đang duy trì 01 mô hình nghiệp đoàn cơ sở khu vực phi chính thức, đó là nghiệp đoàn nghề cá với gần 6.000 đoàn viên. Thành lập và duy trì hoạt động Nghiệp đoàn Nghề cá, gắn liền với mô hình sản xuất tập thể trên biển thông qua thành lập và phát triển nhiều hình thức tổ đội, hợp tác xã sản xuất là một trong những nhiệm vụ, mục tiêu của Tổ chức Công đoàn, của Chiến lược Biển Việt Nam.

Năm 2011, được sự hỗ trợ của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam và tỉnh Quảng Ngãi, Liên đoàn Lao động tỉnh Quảng Ngãi thành lập thí điểm Nghiệp đoàn Nghề cá đầu tiên của cả nước tại xã An Hải, huyện Lý Sơn, với 428 đoàn viên của 36 tàu cá chuyên đánh bắt hải sản ở ngư trường quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa. Trong những năm qua, công đoàn Quảng Ngãi đã tiếp tục vận động thành lập, đến nay đã có 13 Nghiệp đoàn cơ sở với gần 6.000 đoàn viên, đã tạo tiền đề vững chắc cho cấp Công đoàn cả nước nhân rộng mô hình hoạt động nghiệp đoàn nghề cá, gắn kết ngư dân, tạo sức mạnh đoàn kết, liên kết cùng đánh bắt, cùng phát triển, bảo đảm an toàn và góp phần bảo vệ chủ quyền biển, đảo của Tổ quốc.

Từ khi Nghiệp đoàn Nghề cá ra đời, Chương trình “Tấm lưới nghĩa tình vì ngư dân Hoàng Sa, Trường Sa” cũng được phát động và nhanh chóng đi vào hoạt động. Chương trình được các tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp, tổ chức Công đoàn và CNVCLĐ nhiệt tình hưởng ứng. Liên đoàn Lao động tỉnh Quảng Ngãi đã tiếp nhận trên 23 tỷ đồng từ nguồn kinh phí của Quỹ xã hội từ thiện Tấm Lòng Vàng hỗ trợ cho Nghiệp đoàn, đoàn viên Nghiệp đoàn và ngư dân trong tỉnh. Bên cạnh đó, Liên đoàn Lao động tỉnh đã chủ động xin chủ trương và xây dựng đề án “Duy trì, phát triển, nâng cao chất lượng hoạt động Nghiệp đoàn Nghề cá tỉnh Quảng Ngãi giai đoạn 2015 - 2020” thông qua Ban Thường vụ Tỉnh ủy, được UBND tỉnh hỗ trợ kinh phí phối hợp hàng năm.

Nhờ có Nghiệp đoàn Nghề cá, nhiều đoàn viên nghiệp đoàn đã được hỗ trợ tiền đóng mới, cải hoán tàu thuyền, mua bảo hiểm thân vỏ tàu, bảo hiểm thuyền viên, mua ngư cụ, trang bị thiết bị thông tin liên lạc hiện đại, trong đó Nghiệp đoàn Nghề cá An Hải - Lý Sơn được Quỹ Tấm lòng vàng Người lao động tặng 1 tàu cá công suất 605 CV có giá trị trên 5 tỷ đồng.

Để nâng cao hiệu quả hoạt động của Nghiệp đoàn Nghề cá, ngoài việc rà soát, điều chỉnh quy chế tổ chức, hoạt động phù hợp với đặc thù nghề biển và đời sống của ngư dân, Liên đoàn Lao động tỉnh đã đẩy mạnh công tác tuyên truyền, tập huấn, bồi dưỡng nâng cao kiến thức, nghiệp vụ, kỹ năng hoạt động nghiệp đoàn, các ngành chức năng hướng dẫn đánh bắt, tổ chức sản xuất và xử lý các tình huống tranh chấp trên biển cho cán bộ và đoàn viên nghiệp đoàn.

Nghiệp đoàn Nghề cá ra đời thật sự trở thành chỗ dựa tinh thần của đoàn viên ngư dân, gắn kết ngư dân tạo nên sự đoàn kết, tương trợ giúp nhau làm ăn trên biển cũng như khi có hoạn nạn, rủi ro, góp phần tích cực vào việc giữ vững chủ quyền biển đảo Tổ quốc.

Đồng chí Nguyễn Phúc Nhân, Chủ tịch LĐLĐ tỉnh báo cáo tham luận tại diễn đàn

Báo cáo tại diễn đàn, đồng chí Nguyễn Phúc Nhân cho biết, bên cạnh những kết quả đạt được, hoạt động của Nghiệp đoàn Nghề cá Quảng Ngãi hiện nay vẫn còn gặp nhiều khó khăn, mô hình tổ chức còn bất cập như: Nghiệp đoàn không có chuyên môn hỗ trợ nên không có kinh phí công đoàn, ngoài khoản hỗ trợ của Liên đoàn Lao động tỉnh và các tổ chức, doanh nghiệp thì nguồn thu đoàn phí còn hạn chế, không đủ để tổ chức các hoạt động phong trào và hỗ trợ cho cán bộ làm công tác Thường trực của Ban Chấp hành Nghiệp đoàn; hoạt động của Nghiệp đoàn Nghề cá còn đơn điệu, mới chỉ tập trung vào việc thăm hỏi khi gặp hoạn nạn trên biển, hiếu hỷ, ốm đau; cán bộ nghiệp đoàn kiêm nhiệm không được hưởng lương và các chế độ phụ cấp khác nên khó gắn bó lâu dài với tổ chức; liên kết, thông tin, hỗ trợ nhau của các nghiệp đoàn cơ sở trên biển, trong sinh hoạt công đoàn cũng còn có những hạn chế, nhất là việc tập trung đoàn viên; đoàn viên, người lao động thuộc nhóm dễ tổn thương, cần được đại diện và bảo vệ do việc làm bấp bênh, không có hợp đồng lao động hoặc chỉ có thỏa thuận miệng, thu nhập thấp, thời gian làm việc dài, không được chủ sử dụng lao động tham gia Bảo hiểm xã hội, Bảo hiểm y tế, không được chi trả các chế độ phụ cấp, các khoản phúc lợi xã hội khác. Hơn nữa theo quy định hiện nay, số đoàn viên thuộc nghiệp đoàn Nghề cá hoạt động chủ yếu là tự nguyện, không thu kinh phí, đoàn phí công đoàn như các khu vực khác, việc thu hút ngư dân trở thành đoàn viên gặp khó khăn. Do đó việc nhân rộng, phát triển đoàn viên nghiệp đoàn nghề cá trong thời gian gần đây gặp khó khăn.

Đồng chí Nguyễn Phúc Nhân đề xuất một số giải pháp nhằm duy trì, phát triển và nâng cao chất lượng hoạt động Nghiệp đoàn Nghề cá như sau:

Một là, kiến nghị Chính phủ, có sách hỗ trợ ngư dân, Nghiệp đoàn Nghề cá để triển khai phát triển kinh tế biển (hỗ trợ tiền đóng mới, cải hoán tàu thuyền, mua ngư cụ, trang bị thiết bị thông tin liên lạc hiện đại); được ưu tiên trang bị kỹ thuật trên tàu thuyền theo các dự án; được hỗ trợ bảo vệ giải quyết tranh chấp, cứu hộ, cứu nạn trên biển; được hỗ trợ mua bảo hiểm thân vỏ tàu, bảo hiểm thuyền viên. Và điều quan trọng là khi triển khai các chính sách này cần có cơ chế phối hợp, thông qua nghiệp đoàn để tổ chức thực hiện.

Hai là, kiến nghị Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam ban hành quy định, hướng dẫn riêng về tổ chức và hoạt động Nghiệp đoàn Nghề cá. Theo hướng đoàn viên được chăm lo, hỗ trợ kinh phí và tham gia, gắn kết với các diễn đàn, hoạt động của tổ chức công đoàn.

Ba là, có quy chế phối hợp giữa BCH, Chủ tịch nghiệp đoàn với chính quyền sở tại trong việc tuyên truyền, tổ chức sinh hoạt, phổ biến các văn bản pháp luật về ngành; thăm hỏi, động viên giúp đỡ gia đình đoàn viên có hoàn cảnh khó khăn, sắp xếp, hình thành những tổ nghiệp đoàn, giúp đỡ lẫn nhau khi gặp sự cố, tình huống xấu trên biển.

Quốc Chinh