Công đoàn Việt Nam là tổ chức chính trị - xã hội của giai cấp công nhân và người lao động, được thành lập trên cơ sở tự nguyện, thực hiện chức năng chính là đại diện cho người lao động; chăm lo, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của công nhân và người lao động. Qua 86 năm xây dựng và phát triển, cùng với sự năng động, trách nhiệm của đội ngũ cán bộ công đoàn các cấp, sự hưởng ứng tích cực của đoàn viên và người lao động, hoạt động công đoàn Quảng Ngãi đã có chuyển biến, đổi thay căn bản cả về lượng và chất, hướng về cơ sở, vì đoàn viên và người lao động. Vị thế của tổ chức Công đoàn vì thế mà ngày càng được nâng cao.
Đổi thay rõ nét nhất trong phong trào CNVCLĐ và hoạt động công đoàn ở tỉnh Quảng Ngãi thời gian qua là sự phát triển ngày càng lớn mạnh của đội ngũ công nhân, lao động thuộc khối doanh nghiệp ngoài Nhà nước. Toàn tỉnh hiện có trên 30.000 công nhân, lao động đang làm việc trong các nhà máy, xí nghiệp, doanh nghiệp ngoài nhà nước và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, tập trung chủ yếu tại các Khu công nghiệp Tịnh Phong,Quảng Phú, Khu kinh tế Dung Quất và thành phố Quảng Ngãi. Đây là lực lượng lao động trực tiếp tạo ra nhiều của cải vật chất cho xã hội, thúc đẩy kinh tế tỉnh nhà phát triển, tạo sức bật mới để tỉnh Quảng Ngãi đẩy nhanh tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa, phấn đấu đến năm 2020 cơ bản thành tỉnh công nghiệp theo hướng hiện đại.
Công nhân Khu kinh tế Dung Quất trong ca sản xuất
Trước sự phát triển năng động của doanh nghiệp và sự lớn mạnh của đội ngũ công nhân lao động, nhiều vấn đề mới trong quan hệ lao động đã phát sinh. Do đó, hoạt động công đoàn cũng phải đổi mới nội dung, phương thức hoạt động, hướng về cơ sở, đồng hành cùng doanh nghiệp và người lao động, tham gia xây dựng, cải thiện quan hệ lao động hài hòa, ổn định và tiến bộ trong doanh nghiệp. Mục tiêu của Liên đoàn Lao động tỉnh là xây dựng công đoàn cơ sở trong doanh nghiệp vững mạnh thực chất với mô hình tổ chức và cơ cấu tổ chức linh hoạt. Xây dựng đội ngũ cán bộ công đoàn cơ sở trong doanh nghiệp có nhận thức đúng về chính trị, có trình độ chuyên môn, có kỹ năng và nghiệp vụ công tác công đoàn, biết cách hoạt động và hoạt động hiệu quả, đại diện cho tập thể người lao động trong doanh nghiệp đàm phán, thương lượng với người sử dụng lao động để ký kết thỏa ước lao động tập thể với nhiều điều khoản có lợi hơn cho người lao động, đồng thời giám sát chặt chẽ việc thực hiện thỏa ước lao động tập thể, kịp thời bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động khi bị xâm phạm.
Nhờ làm tốt công tác tuyên truyền, vận động, đến nay hầu hết các chủ doanh nghiệp, người sử dụng lao động đều có nhận thức đúng về công đoàn, về vị trí, chức năng, nhiệm vụ của công đoàn trong doanh nghiệp nên đã tạo điều kiện thuận lợi để người lao động được gia nhập tổ chức và tham gia hoạt động công đoàn. Nhờ đó, nhiều công đoàn cơ sở trong doanh nghiệp đã mạnh dạn đổi mới nội dung, phương thức hoạt động theo hướng thiết thực, phù hợp với đời sống, việc làm của người lao động, được chủ doanh nghiệp ủng hộ, ghi nhận và đánh giá cao.
LĐLĐ tỉnh Quảng Ngãi tổ chức khám bệnh, tư vấn sức khỏe, cấp thuốc miễn phí cho CNLĐ
Sự đổi mới của LĐLĐ tỉnh trong các năm qua là việc thành lập và đưa vào hoạt động Nghiệp đoàn Nghề cá. Nghiệp đoàn Nghề cá là mô hình mới, rất khó khăn trong thành lập, đặc biệt là duy trì được hoạt động. Từ chỗ thành lập thí điểm Nghiệp đoàn nghề cá của cả nước năm 2011 tại xã An Hải, huyện Lý Sơn với 428 đoàn viên, đến nay Liên đoàn Lao động tỉnh Quảng Ngãi đã thành lập được 9 Nghiệp đoàn Nghề cá, kết nạp trên 4.200 đoàn viên của trên 330 tàu cá chuyên đánh bắt thủy sản ở ngư trường Hoàng Sa, Trường Sa vào tổ chức Công đoàn.
Trong lúc tình hình Biển Đông phát sinh nhiều vấn đề phức tạp ảnh hưởng đến chủ quyền và quyền chủ quyền của Việt Nam, ngư dân hoạt động trên biển thường xuyên đối mặt với thiên tai, địch họa, thường xuyên bị các tàu của Trung Quốc tấn công tịch thu ngư lưới cụ, tài sản và phương tiện hành nghề. Nghiệp đoàn Nghề cá Quảng Ngãi đã trở thành trung tâm đoàn kết, là điểm tựa vững chắc của ngư dân mỗi khi vươn khơi bám biển mưu sinh và bảo vệ chủ quyền biển đảo của Tổ quốc. Trong những lúc nguy nan mới thấy hết giá trị, ý nghĩa, tầm quan trọng của việc thành lập và đưa vào hoạt động Nghiệp đoàn Nghề cá. Đồng hành cùng ngư dân bám biển, Liên đoàn Lao động tỉnh đã tích cực tuyên truyền, vận động, huy động nguồn lực và sự quan tâm, ủng hộ, giúp đỡ của các tổ chức, đơn vị, doanh nghiệp, nhà hảo tâm và CNVCLĐ trong cả nước. Từ khi thành lập đến nay, Liên đoàn Lao động tỉnh và các Nghiệp đoàn Nghề cá trong tỉnh đã nhận được nguồn kinh phí hỗ trợ trên 30 tỷ đồng, kịp thời giúp đỡ những ngư dân và đoàn viên nghiệp đoàn nghề cá có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, bị thiên tai, địch họa trên biển có điều kiện cải hoán tàu thuyền, mua sắm ngư cụ mưu sinh. Để Nghiệp đoàn Nghề cá hoạt động ổn định, hiệu quả, Liên đoàn Lao động tỉnh đã xây dựng Đề án duy trì, phát triển, nâng cao chất lượng hoạt động Nghiệp đoàn Nghề cá Quảng Ngãi giai đoạn 2014- 2020 được Tỉnh ủy và Ủy ban nhân dân tỉnh chấp nhận. Theo đó kể từ năm 2015, mỗi năm ngân sách tỉnh hỗ trợ kinh phí cho các hoạt động của Nghiệp đoàn nghề cá . Chính quyền địa phương hằng năm đều phối hợp với Nghiệp đoàn Nghề cá tổ chức lễ xuất quân đánh bắt cá vào những ngày đầu năm âm lịch, tạo khí thế thi đua sôi nổi trong ngư dân.
Bên cạnh việc duy trì, nâng cao chất lượng, hiệu quả các hoạt động công đoàn truyền thống, Liên đoàn Lao động tỉnh liên tục đổi mới nội dung, phương thức hoạt động công đoàn, hướng mạnh về cơ sở, đến tận doanh nghiệp và người lao động. Tiêu biểu là các hoạt động hưởng ứng Tháng Công nhân, Ngày hội Công nhân hằng năm. Qua 5 lần tổ chức, Tháng Công nhân và Ngày hội Công nhân tỉnh Quảng Ngãi đã trở thành hoạt động truyền thống bổ ích được nhiều doanh nghiệp và người lao động hưởng ứng tích cực. Tháng 5, nắng nóng Miền Trung gay gắt nhưng không ngăn được bước chân, không làm giảm bớt khí thế hồ hởi của người lao động khi tham gia các hoạt động trong Ngày hội Công nhân.
Công tác tuyên truyền, giáo dục được triển khai bằng nhiều hình thức phong phú, đa dạng, gần gũi với người lao động. Hội thi tìm hiểu pháp luật, thi tay nghề là một hình thức tuyên truyền mới mẻ, được Liên đoàn Lao động tỉnh tổ chức dưới hình thức sân khấu hóa tại doanh nghiệp, nhận được sự hưởng ứng nhiệt tình của công nhân, lao động và chủ doanh nghiệp. Thông qua hội thi, góp phần nâng cao nhận thức và ý thức chấp hành pháp luật, giúp người lao động và người sử dụng lao động hiểu và thực hiện đúng quyền và nghĩa vụ của mình trong quan hệ lao động. Hội thi còn là sân chơi thú vị để người lao động thể hiện khả năng làm việc và trình độ chuyên môn thông qua việc hoàn thành công đoạn sản phẩm nhanh, đúng yêu cầu về kỹ thuật, mỹ thuật. Sản phẩm làm ra đạt chất lượng cao là yếu tố quan trọng hàng đầu, tạo nền tảng vững chắc để doanh nghiệp thực hiện đạt mục tiêu sản xuất kinh doanh, xây dựng doanh nghiệp phát triển bền vững, người lao động có việc làm thường xuyên với nguồn thu nhập ổn định, các chế độ, chính sách thiết thân với người lao động được đảm bảo.
Công nhân Công ty TNHH Công nghiệp nặng Doosan Vina trong giờ làm việc
Công tác chăm lo đời sống cho cán bộ, đoàn viên, CNVCLĐ cũng được Liên đoàn Lao động tỉnh chú trọng theo hướng thiết thực, hiệu quả hơn. Từ năm 2012 đến nay, Liên đoàn Lao động tỉnh đã thành lập và đưa vào hoạt động quỹ Mái ấm Công đoàn. Thông qua hoạt động quỹ Mái ấm Công đoàn, Liên đoàn Lao động tỉnh đã huy động CNVCLĐ và các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp đóng góp trên 4 tỷ đồng, hỗ trợ cho gần 200 trường hợp gia đình công nhân, viên chức, lao động nghèo đang gặp khó khăn về nhà ở xây dựng được tổ ấm khang trang. Mỗi “Mái ấm Công đoàn” xây dựng mới được hỗ trợ 40 triệu đồng và sửa chữa được hỗ trợ 20 triệu đồng.
Việc chăm sóc sức khỏe cho người lao động cũng được Liên đoàn Lao động tỉnh quan tâm đặc biệt. Trong Tháng Công nhân hằng năm, Liên đoàn Lao động tỉnh phối hợp với ngành Y tế tổ chức ngày hội chăm sóc sức khỏe công nhân, lao động. Thông qua ngày hội, các y, bác sĩ đã khám bệnh, tư vấn sức khỏe, cấp thuốc miễn phí và hướng dẫn công nhân biết cách phòng tránh và điều trị bệnh nghề nghiệp. Hơn ai hết, tổ chức Công đoàn hiểu rằng sức khỏe là vốn quý của người lao động. Có sức khỏe, công nhân lao động mới có việc làm, có nguồn thu nhập ổn định để nuôi sống bản thân và gia đình. Qua 4 lần phối hợp tổ chức, Liên đoàn Lao động tỉnh đã góp phần chăm sóc sức khỏe cho gần 3.000 công nhân, lao động. Hình thức tổ chức, chất lượng khám bệnh và tư vấn sức khỏe ngày càng được nâng cao nên công nhân lao động rất phấn khởi.
Việc trao cần câu, trao sinh kế cho công nhân lao động cũng được Liên đoàn Lao động tỉnh đổi mới thông qua việc thành lập và đưa vào hoạt động quỹ trợ vốn công nhân, lao động tự tạo việc làm. Quỹ trợ vốn công nhân, lao động tự tạo việc làm là một tổ chức tín dụng phi lợi nhuận với lãi suất vay ưu đãi, thủ tục vay đơn giản nhằm tạo điều kiện thuận lợi nhất để công nhân lao động được tiếp cận nguồn vốn tự tạo việc làm, tăng thêm thu nhập, cải thiện đời sống gia đình. Tuy mới đi vào hoạt động, vốn điều lệ mới chỉ đạt mức trên 5 tỷ đồng, nhưng đây là một hình thức giúp đỡ công nhân thiết thực, hiệu quả nhất.
Hiện nay, tỉnh Quảng Ngãi đang chuyển mình mạnh mẽ trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Có rất nhiều yêu cầu mới, đòi hỏi đội ngũ CNVCLĐ trong tỉnh phải không ngừng học tập, nâng cao trình độ chuyên môn, lao động giỏi, lao động sáng tạo. Và các cấp Công đoàn Quảng Ngãi cũng phải liên tục đổi mới nội dung, phương thức hoạt động, hướng về cơ sở, theo kịp sự phát triển của doanh nghiệp và phong trào công nhân, lao động. Mọi hoạt động công đoàn phải vì quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của đoàn viên và người lao động, vì sự phát triển bền vững của đất nước; khắc phục tình trạng xơ cứng, hành chính hóa trong hoạt động công đoàn..
Quang Tuyến