Ngoài mục tiêu hỗ trợ doanh nghiệp phát triển ổn định, mỗi một giải pháp, sáng kiến của kỹ sư Nguyễn Vĩ Thiên (Công ty cổ phần Cơ khí và Xây lắp An Ngãi) còn thể hiện niềm đam mê sáng tạo và khát khao cống hiến được đóng góp thiết thực cho xã hội, góp phần ổn định việc làm, nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống người lao động.
Năm 2009, anh Nguyễn Vĩ Thiên được nhiều người biết đến qua Hội thi Sáng tạo kỹ thuật tỉnh lần thứ 6 với giải pháp “Sản xuất gạch block có gờ định vụ, tạo thuận lợi trong xây dựng”. Anh Thiên cho biết ý tưởng về những viên gạch block có gờ định vị xuất hiện trong anh từ rất lâu khi nhu cầu xây dựng của người ngày càng tăng cao nhưng số lượng gạch sản xuất ra không đáp ứng đủ, giá thành cao. Việc khai thác nguồn đất sét quá độ ở nhiều nơi đã ảnh hưởng xấu đến môi trường. Do vậy, sáng kiến của anh Thiên được xem là một giải pháp hữu ích. Ưu điểm của việc sản xuất gạch Block có gờ định vị là có thể giảm được khối lượng viên gạch. Máy ép gạch có kết cấu đơn giản dễ sản xuất, gọn nhẹ, và tương đối rẻ tiền (khoảng 5-6 triệu đồng/cái) và trung bình có thể tạo ra 300-400 sản phẩm/ngày. Để sản xuất gạch, chỉ cần một người cho công việc trộn vữa, ép gạch, sắp xếp sản phẩm. Tất cả đều được vận hành hoàn toàn bằng tay, không tốn điện năng. Một người bình thường cũng có thể làm được bởi việc này không yêu cầu kỹ thuật nhiều. Gạch có gờ định vị nên dễ dàng hơn cho việc xây. Nó không những giúp người lao động nghèo có thể tự sản xuất, tự tạo việc làm cho bản thân và gia đình, tiết kiệm được chi phí vận chuyển, tự khai thác được nguồn cát (những vùng sông suối miền núi), giảm được chi phí đáng kể trong sản xuất. Người dân có thể tự làm gạch trong những lúc nông nhàn, hoặc hỗ trợ lẫn nhau trong công tác xây dựng. Điều đáng nói, bề mặt bên ngoài của viên gạch khi xây không nhất thiết phải tô trát vẫn đảm bảo mỹ thuật. Hệ thống lỗ bên trong thẳng hàng nên trong quá trình xây, người thợ có thể lắp cốt thép và đổ bê tông chèn bên trong nhờ vậy tường sẽ có hệ thống xương bê tông-thép vững chãi. Như vậy, việc sản xuất gạch Block có gờ định vị đã mở ra một hướng xây dựng mới, góp phần giảm ô nhiễm môi trường.
Đoàn viên công đoàn, kỹ sư Nguyễn Vĩ Thiên bên chiếc máy ép gạch block
Với vai trò là cán bộ kỹ thuật công nghệ của Công ty cổ phần Cơ khí và Xây lắp An Ngãi, kỹ sư Nguyễn Vĩ Thiênđã dành nhiều thời gian cho việc nghiên cứu đổi mới thiết bị, công nghệ nhằm phát huy thế mạnh của doanh nghiệp. Xuất thân từ xưởng cơ khí quân dụng, qua các thời kỳ phát triển, Xí nghiệp cơ khí An Ngãi đã áp dụng nhiều công nghệ đúc gang khác nhau. Từ việc sử dụng lò chỏ đến việc sử dụng công nghệ khuôn khô, đến khuôn tươi, rồi Lò đúc trung tần. Qua những thay đổi công nghệ, công ty đã có nhiều thành công nhất định. Tuy nhiên, trong quá trình sản xuất, công ty phải đối mặt với nhiều khó khăn do khan hiếm vật tư (nhập khẩu từ nước ngoài). Đối với lò đúc trung tần (do Trung Quốc chế tạo, công suất 250 kg/mẻ), để nấu luyện gang xám phải đầm lò bằng sạn quartzit, còn nấu luyện gang hợp kim hoặc thép hợp kim thì phải dùng sạn manhezit, thông thường nấu khoảng 30- 40 mẻ thì phải đầm lại tường lò. Khối lượng sạn cần đầm cho một mẻ khoảng 300 kg. Hàng năm, Công ty đúc từ 80- 120 tấn sản phẩm chi phí mua vật liệu đầm lò tiêu tốn khoảng 25- 60 triệu đồng, ngoài ra còn có những ách tắc do không làm chủ được nguồn hàng. Quyết tâm khắc phục hạn chế trên, kỹ sư Nguyễn Vĩ Thiên đã nghiên cứu giải pháp sử dụng nguồn cát trắng thạch anh tại khu vực Chu Lai- Tam Kỳ đề đầm tường lò đức trung tần, thay thế cho sạn đầm lò chuyên dụng. Khi triển khai giải pháp này, kỹ sư Thiên đã khảo sát kỹ vùng nguyên liệu, cấu trúc, thành thần hóa học cát trắng thạch anh và nắm vững lý thuyết đầm lò, táo bạo trong việc áp dụng công nghệ mới. Qua một thời gian dài sử dụng nguồn cát này làm khuôn rất tốt, tỉ lệ cháy cát trên khuôn kim loại hầu như không thấy. Từ 2006 đến nay việc sử dụng cát trắng thạch anh thay thế vật liệu đầm lò đã cho kết quả ngoài mong đợi, vật liệu ổn định, đảm bảo an toàn về người và thiết bị, chi phí thấp, hiệu quả cao và chủ động hoàn toàn trong khâu cung ứng vật tư. Nhờ đó đã giúp cho Nhà máy cơ khí An Ngãi tháo gỡ được khó khăn, ách tắc trong sản xuất. 5 năm qua, nhà máy đã không mua vật liệu đầm lò đề làm tường lò nấu luyện gang xám, mỗi năm tiết kiệm từ 30- 60 triệu đồng, không tốn chi phí vận chuyển, tháo dỡ tường lò, khử tạp chất, đầm lò... và hoàn toàn chủ động trong việc mua sắm nguồn vật tư đầm lò. Giải pháp này đã đạt giải 3 Hội thi sáng tạo Kỹ thuật tỉnh Quảng Ngãi lần thứ 7 (2010- 2011).
Tuy không làm trong lĩnh vực sản xuất đồ gỗ nhưng qua nhiều lần xem cách thức gia công đồ gỗ tại một vài xưởng gỗ, kỹ sư Nguyễn Vĩ Thiên đã đưa ra một sáng kiến giúp người thợ cải thiện cách gia công trong một vài khâu chế tạo. Đó là chiếc máy phay đa năng nâng cao hiệu quả nghề mộc dân dụng. Máy phay đa năng hoạt động theo nguyên lý chép hình nên người không biết nghề mộc vẫn có thể tự gia công một số sản phẩm đơn giản theo ý muốn một cách nhanh chóng, chính xác, đa dạng và chuyên nghiệp. Qua thực tế sử dụng, máy đã phát huy nhiều tính năng ưu việt, tốc độ phay cao, phay được nhiều dạng biên dạng bề mặt: Mộng vuông, mộng ô van, mộng tròn, mộng đơn, mộng kép, phay bề mặt, phay hình đa giác, hình có biên dạng dích zắc, rãnh mang cá và các hình dạng phức tạp khác. Thời gian gia công cực nhanh, năng suất tăng lên hàng chục lần so với làm thủ công.Nếu trước đây để gia công đục một lổ mộng kích thước 14mm x 70mm x 40mm phải mất thời gian 15 phút, nếu dùng máy phay đa năng chỉ mất thời gian từ 2- 3 phút. Nếu sản xuất hàng loạt thì sẽ mang lại một hiệu quả lớn. Giải pháp này có thể phổ biến rộng rãi trên toàn xã hội, bởi tính áp dụng thực tiễn rất cao, máy chế tạo đơn giản, chi phí thấp, dễ sử dụng.
Năm 2011, kỹ sư Nguyễn Vĩ Thiên có sáng kiến trong việc cải tạo Hệ thống lò nhúng kẽm nóng tại công ty làm lợi 50 triệu đồng. Năm 2012 sáng kiến "Hỗ trợ nghiên cứu chế tạo hệ thống cụm thiết bị gia công tường hộ lan phục vụ xây dựng công trình giao thông đường bộ" làm lợi 500 triệu đồng... Với những nỗ lực không ngừng, nhiều năm liền kỹ sư Nguyễn Vĩ Thiên đều được các cấp, các ngành tặng nhiều bằng khen, giấy khen, trong đó có 2 bằng Lao động sáng tạo của Tổng LĐLĐ Việt Nam.
Yêu lao động và đam mê sáng tạo kỹ thuật, kỹ sư Nguyễn Vĩ Thiên đã đóng góp tích cực cho sự phát triển bền vững của doanh nghiệp. Quan trọng hơn, những sáng tạo của anh khi áp dụng vào thực tiễn đã đem lại hiệu quả thiết thực, được các cấp, các ngành trong tỉnh ghi nhận, đánh giá cao.
Bài, ảnh Quang Tuyến